Cách highlight sách và tài liệu vừa đẹp, vừa dễ đọc và dễ nhớ

Cùng Chanh tìm hiểu những cách highlight sách và tài liệu học tập giúp bạn ghi nhớ nhanh, ôn thi hiệu quả mà không biến sách thành 1 cuốn vở tô màu.

Bút đánh dấu (highlighter) là món đồ không thể thiếu của dân mê văn phòng phẩm. Các dải màu rực rỡ nổi bật trên trang sách giúp việc học tập thêm dễ dàng, đồng thời mang tới vô vàn cảm hứng sáng tạo.

Tuy nhiên, nếu chỉ dùng bút đánh dấu một cách cảm tính, rất có thể bạn chỉ biến từng trang tài liệu của mình thành một “bức tranh cầu vồng” lộn xộn. Để tránh điều này, hãy cùng Chanh khám phá một vài cách highlight sách và tài liệu hiệu quả dưới đây nhen.

1. Highlight có thực sự giúp học và đọc hiệu quả hơn?

Câu trả lời của Chanh là: Có, nhưng chỉ khi bạn dùng đúng cách.

Về mặt tâm lý, việc tô màu giúp kích thích thị giác, tạo cảm giác chúng mình đang thực sự “làm việc” với tài liệu. Tuy nhiên, nếu bạn chỉ tô màu một cách thụ động (vừa đọc vừa tô theo bản năng), thì não bộ sẽ hoàn toàn không xử lý thông tin.

Chìa khóa ở đây nằm ở chỗ, bạn chỉ nên highlight sau khi đã đọc hiểu và chắt lọc được thông tin thực sự giá trị cho bản thân mình.

2. Hệ thống quy ước màu sắc: Nên dùng bao nhiêu màu là đủ?

Lỗi phổ biến nhất của các bạn học sinh, sinh viên là dùng quá nhiều màu trên một trang giấy khiến mắt bị loạn. Với Chanh, quy tắc vàng là tối đa 3 – 4 màu. Bạn có thể đặt ra một hệ thống quy ước màu sắc (Color-coding) cố định cho riêng mình. Như Chanh thì mê mẩn với các tone màu pastel. Màu gì cũng được, miễn là tone pastel thì mình đều thích cả.

• Màu Vàng (Màu chủ đạo): Dành cho định nghĩa, khái niệm gốc hoặc ý chính cốt lõi.

• Màu Xanh Lá: Dành cho các ví dụ minh họa, số liệu, minh chứng cụ thể.

• Màu Hồng / Cam: Dành cho các từ khóa quan trọng, công thức hoặc thông tin cần lưu ý đặc biệt.

• Màu Tím / Xanh Dương: Dành cho thuật ngữ tiếng Anh hoặc từ mới cần tra cứu.

3. Cách highlight sách và tài liệu học tập không lo “quá tay”

Để việc highlight sách và highlight tài liệu học tập đạt hiệu quả cao nhất, bạn nên nằm lòng một số nguyên tắc sau:

Không nên highlight cả đoạn dài

Highlight nguyên một đoạn văn dài 4-5 dòng là cách nhanh nhất khiến việc tô màu mất đi giá trị. Khi tô cả đoạn, bạn đang ép não bộ phải đọc lại toàn bộ văn bản.

Thay vào đó, hãy áp dụng nguyên tắc “Chỉ highlight từ khóa” (Keywords). Bạn chỉ cần tô điểm vào 2-4 từ quan trọng nhất trong câu là đủ để gợi nhớ lại toàn bộ ngữ cảnh.

Note: Về nguyên tắc là vậy, nhưng thực ra cá nhân Chanh thỉnh thoảng vẫn đánh dấu cả đoạn dài nha ^^

Quy trình 3 bước highlight chuẩn chỉnh

1. Đọc quét toàn bộ (Read): Đọc hết một đoạn văn hoặc một trang sách mà không cầm bút highlighter trên tay.

2. Xác định ý chính (Identify): Đặt câu hỏi “Đoạn này đang nói về cái gì?” và dùng bút chì gạch chân nhẹ bên dưới từ khóa.

3. Mới bắt đầu tô màu (Highlight): Dùng bút nhớ tô đè lên phần từ khóa đã chọn.

4. Cách highlight khi học tiếng Anh siêu dễ nhớ

Đối với việc highlight khi học tiếng Anh, bài toán sẽ hơi khác một chút vì chúng mình vừa phải nạp từ vựng, vừa phải nắm ngữ pháp:

• Tô màu từ mới (Vocabulary): Dùng một màu cố định (như màu xanh) để highlight những từ/cụm từ (collocations) mới.

• Tô màu cấu trúc (Grammar): Dùng màu hồng cho các cấu trúc câu đặc biệt hoặc giới từ đi kèm.

• Kết hợp với giấy ghi chú: Nếu khoảng trống trong sách không đủ để ghi nghĩa của từ, bạn có thể áp dụng mẹo dùng giấy ghi chú trong suốt dán đè lên.

Để biết thêm những tuyệt chiêu kết hợp giấy ghi chú khi luyện ngoại ngữ, bạn nhớ nghía qua bài viết về cách dùng giấy note trong học tập mà Chanh đã lên sóng, có nhiều mẹo lặp lại ngắt quãng (Active Recall) hay lắm đó.

5. Những lỗi thường gặp khiến việc highlight phản tác dụng

Tránh ngay những “cạm bẫy” này nếu không muốn công sức ghi chép đổ sông đổ biển nhen:

• Tô màu ngay trong lần đọc đầu tiên: Lỗi này khiến bạn tô nhầm những thông tin không quan trọng.

• Dùng bút có mực quá đậm/thấm qua trang sau: Làm dơ trang sách bên kia, gây khó chịu khi đọc tiếp. (Nếu dán thêm một mảnh giấy note phía dưới hoặc chọn bút dạng dạ khô thì sẽ êm hơn nhiều nè).

• Không đọc lại phần đã highlight: Tô màu xong rồi “bỏ xó” thì cũng không giúp ích gì cho quá trình ôn tập đâu nhé.

6. Một vài mẹo highlight khác

Dạo gần đây, vì muốn tối giản hộp bút và tiết kiệm thời gian khi đọc sách, Chanh đã đổi sang một phương pháp cực kỳ nhanh gọn. Đó là chỉ dùng 1 cây bút highlight pastel + 1 cây bút chì.

• Bút chì: Dùng để gạch chân các ý phụ, chú thích nhỏ bên lề hoặc khoanh tròn các con số.

• Bút nhớ pastel (Màu vàng nhạt/ màu kem): Chỉ dùng để tô đúng 1 – 2 từ khóa quan trọng nhất của cả trang sách.

Cách này vừa giữ cho trang sách sạch đẹp, vừa giúp Chanh tập trung tối đa tư duy vào nội dung thay vì phải lăn tăn chọn màu bút. Ngoài ra, khi có nhiều thời gian hơn, Chanh còn kết hợp bút highlight với giấy note, để có thể ghi nhớ và lưu trữ thông tin hiệu quả.

Nếu muốn tìm những dòng bút highlight màu pastel xinh xắn không bị thấm mực, bạn có thể tham khảo bài viết “bút highlight loại nào tốt” của Chanh nhé.

Kết

Highlight giống như một nghệ thuật chắt lọc thông tin vậy đó. Vì thế, Chanh hy vọng những chia sẻ về cách highlight sách và tài liệu ở trên đã giúp bạn có thêm cảm hứng, cũng như nâng cao hiệu suất học tập của mình mỗi ngày.

Chắc ai đó sẽ cần:

• Cách dùng giấy note khi đọc sách: Mẹo nho nhỏ giúp bạn nhớ lâu hơn
• Cách dùng giấy note hiệu quả: Mẹo quản lý công việc và ý tưởng cực xịn