5 cuốn sách về chủ nghĩa khắc kỷ mà bạn không thể bỏ qua

Nếu bạn từng nghe đến cụm từ chủ nghĩa khắc kỷ (Stoicism) nhưng vẫn còn mơ hồ chưa hiểu rõ lắm, thì chắc bạn cũng giống Chanh trước đây. Tức chỉ biết lờ mờ rằng khắc kỷ liên quan đến sự bình thản, chấp nhận và sống mạnh mẽ ngay cả trong nghịch cảnh. Còn sâu hơn nữa thì chịu ^^  Mãi đến khi cầm những cuốn sách Stoicism đầu tiên, mình mới hiểu thêm về triết lý này.

Trong bài viết, mình sẽ chia sẻ 5 cuốn sách về chủ nghĩa khắc kỷ được đánh giá cao. Mỗi cuốn mang một màu sắc riêng, từ cổ điển đến hiện đại, một vài cuốn đã có bản dịch tiếng Việt để bạn dễ tiếp cận nữa đó.

5 cuốn sách về chủ nghĩa khắc kỷ mà bạn nên đọc

Dạo gần đây, Chanh thấy chủ nghĩa khắc kỷ đã trở nên phổ biến hơn trên mạng xã hội. Bạn dễ dàng bắt gặp những video ngắn kiểu “stoic routine”, “stoic mindset” do các “alpha male” hay KOL chia sẻ.

Tuy nhiên, điều đáng tiếc là nhiều người lại hiểu sai tinh thần của Stoicism. Họ biến khắc kỷ thành một thứ “công cụ lạnh lùng”, nhấn mạnh việc kìm nén cảm xúc, tỏ ra cứng rắn trước mọi tình huống. Trong khi đó, bản chất của chủ nghĩa khắc kỷ không phải là phủ nhận cảm xúc hay tỏ ra vô cảm, mà là học cách quan sát, chấp nhận và điều khiển phản ứng của mình.

Đọc những cuốn sách nghiên cứu nghiêm túc sẽ giúp bạn thấy rõ điều này, thay vì bị cuốn theo phiên bản rút gọn đầy méo mó trên mạng.

Có thể bạn cần:

• Review sách Nỗ Lực Từng Chút, Ngòi Bút Nở Hoa: Người viết nên mua
• Ebook Big Ideas For Curious Minds (Ý Tưởng Táo Bạo Cho Bộ Não Khát Khao)

1. Meditations (Suy tưởng) – Marcus Aurelius

Nếu phải chọn cuốn sách hay nhất về chủ nghĩa khắc kỷ, mình sẽ không ngần ngại chọn Meditations. Đây là những trang nhật ký nội tâm của hoàng đế Marcus Aurelius – người vừa gánh trách nhiệm quốc gia, vừa tìm cách giữ sự bình an trong tâm trí.

Đọc Suy tưởng, bạn sẽ thấy một người quyền lực nhất thế giới La Mã thời bấy giờ vẫn vật lộn với nỗi sợ, sự tức giận, và cả những câu hỏi về ý nghĩa cuộc sống. Điều này khiến mình cảm thấy khắc kỷ trở nên gần gũi hơn bao giờ hết.

Sách đã có bản dịch tiếng Việt với tiêu đề Suy tưởng (Tiết Hùng Thái dịch, NXB Tri Thức), hoặc bản dịch hiện đại hơn của Andy Lương.

Đừng bận tâm đến những gì diễn ra trong tâm người khác. Chẳng ai nên vướng vào phiền toái như vậy. Nhưng nếu bạn không dõi theo những gì tâm trí bạn đang làm, làm sao bạn tránh khỏi bất hạnh?

LINK MUA SÁCH SUY TƯỞNG TRÊN SHOPEE MALL

2. Letters from a Stoic (Những bức thư đạo đức) – Seneca

Seneca là triết gia nổi tiếng của trường phái khắc kỷ. Trong cuốn sách Letters from a Stoic, Seneca nói nhiều về sự ngắn ngủi của đời người, về cách đối diện với nghịch cảnh và cách tìm thấy bình yên từ bên trong. Mình đọc và cảm thấy như có một người thầy lớn đang trò chuyện với mình, chứ không phải một triết gia cổ đại cách đây hàng ngàn năm.

Sách đã được nhà Spiderum dịch thành 2 cuốn tập 1 và tập 2. Bạn nhớ tìm mua nhé!

Bạn phải nhớ, điều mà người ta nói thường không quan trọng. Quan trọng là điều người ta nghĩ. Và cũng không phải suy nghĩ trong một khoảnh khắc, mà là suy nghĩ qua thời gian. Mà thôi, bạn cần gì bận tâm đến việc nhiều thứ vẫn được thần may mắn ban cho những người không xứng đáng. Chỉ có những người thông thái mới có thể cảm thấy thoải mái với những gì mình có, còn bọn ngu ngốc thì dù có bao nhiêu chúng vẫn cứ không thể thỏa mãn, và vì vậy chúng vẫn sẽ đau khổ trong cái sung sướng vật chất bề ngoài của chúng mà thôi.

LINK MUA SÁCH GIÁ TỐT TRÊN SHOPEE

3. Discourses & Enchiridion (Những lời giáo huấn của Epictetus) – Epictetus

Epictetus từng là nô lệ, sau trở thành một trong những triết gia khắc kỷ có ảnh hưởng nhất. Ông để lại lời dạy qua các buổi trò chuyện được học trò ghi lại trong Discourses và Enchiridion.

Điểm mình thích ở Epictetus là cách ông nhấn mạnh ranh giới giữa cái ta có thể kiểm soát và cái ta không thể kiểm soát. Chỉ một tư tưởng đó thôi đã đủ làm mình nhẹ nhõm hơn mỗi khi rơi vào vòng xoáy lo âu.

Bản dịch tiếng Việt: Những lời giáo huấn của Epictetus (Công Thành dịch, Thái Hà Books).

“Có những điều nằm trong tầm kiểm soát của chúng ta, và có những điều không.
Trong tầm kiểm soát là quan điểm, lựa chọn, ước muốn, hành động của ta.
Ngoài tầm kiểm soát là thân thể, tài sản, danh tiếng, quyền lực – những thứ không thực sự là của ta.
Nếu ta coi những gì nằm ngoài tầm kiểm soát là của mình, thì sẽ rơi vào khổ đau.
Nhưng nếu chỉ tập trung vào những gì thật sự thuộc về mình, không ai có thể trói buộc ta.”

LINK MUA SÁCH NHỮNG LỜI GIÁO HUẤN

4. A Guide to the Good Life: The Ancient Art of Stoic Joy (Chủ nghĩa khắc kỷ) – William B. Irvine

Cuốn này quá nổi tiếng ở Việt Nam rồi nhỉ? Bởi mỗi khi tìm kiếm hay đề cập tới chủ nghĩa khắc kỷ, mình lại thấy tên cuốn sách này xuất hiện đầu tiên.

Nếu những cuốn trên quá “cổ điển” khiến bạn hơi ngợp, thì A Guide to the Good Life lại là một cuốn sách “hiện đại” nên có phần dễ đọc hơn. William B. Irvine viết gần gũi, dễ hiểu. Ông giải thích Stoicism không phải là chịu đựng khổ đau, mà là sống vui hơn, an nhiên hơn giữa những biến động.

Mình từng thấy nhiều người dành tặng A Guide to the Good Life những lời khen có cánh. Với những ai mới bắt đầu tìm hiểu về khắc kỷ, mình nghĩ đây sẽ là một lựa chọn phù hợp.

Bản dịch tiếng Việt: Chủ nghĩa Khắc kỷ: Phong cách sống bản lĩnh và bình thản (NXB Yên Viên).

Một khi suy ngẫm về sự vô thường của mọi thứ trên đời, chúng ta ắt phải thừa nhận rằng mỗi lần chúng ta làm điều gì đó thì đó có thể là lần cuối cùng chúng ta làm nó, và sự thừa nhận này có thể khiến điều chúng ta làm thêm phần ý nghĩa và xúc cảm.

Chúng ta sẽ không còn là kẻ mộng du lạc trôi giữa đời. Có một số người sẽ cảm thấy việc suy ngẫm về tính vô thường thật mệt mỏi hoặc thậm chí là không lành mạnh. Tuy nhiên, tôi tin chắc rằng cách duy nhất để chúng ta có thể thực sự sống là đều đặn nghiêm túc xem xét những suy nghĩ này.

LINK MUA SÁCH CHỦ NGHĨA KHẮC KỶ

5. How to Be a Stoic: Ancient Wisdom for Modern Living – Massimo Pigliucci

Massimo Pigliucci là giáo sư triết học, và cuốn How to Be a Stoic giống như một cầu nối đưa triết lý khắc kỷ vào đời sống hiện đại. Ông dẫn dắt bằng cách đặt câu hỏi: “Nếu Epictetus sống trong thế kỷ 21, ông sẽ khuyên ta điều gì?”

Mình thích cuốn này vì nó mang hơi thở hiện đại, dễ áp dụng vào công việc, mối quan hệ và cả những căng thẳng rất đời thường. Tuy nhiên, hiện chưa có bản dịch tiếng Việt chính thức, bạn sẽ phải đọc bằng tiếng Anh.

“Chúng ta không được chọn những hoàn cảnh xảy ra với mình, nhưng chúng ta luôn được chọn cách phản ứng trước chúng.

Stoicism không hứa hẹn sẽ loại bỏ mọi khó khăn trong đời, nhưng nó dạy ta cách đối diện với chúng bằng sự bình tĩnh, lý trí và lòng can đảm.”

Bạn nên đọc cuốn sách nào đầu tiên?

Mình nghĩ điều này phụ thuộc vào bạn đang ở giai đoạn nào:

• Nếu muốn đọc sách của các triết gia cổ điển, hãy bắt đầu với Suy tưởng hoặc Những lời giáo huấn của Epictetus.

• Nếu thích sự thực tế, gần gũi, Letters from a Stoic là đề cử của mình dành cho bạn.

• Nếu muốn bản giải thích dễ hiểu dành cho người mới, hãy chọn A Guide to the Good Life.

• Nếu muốn tìm hiểu cách ứng dụng chủ nghĩa khắc kỷ vào cuộc sống hiện đại, How to Be a Stoic sẽ là câu trả lời.

Với Chanh, cuốn sách đã thay đổi cách mình nhìn nhận về những biến cố trong đời là Meditations. Mỗi lần căng thẳng, mình lại mở vài trang, đọc lại những dòng của Marcus Aurelius và tự nhắc bản thân: “Mọi thứ rồi sẽ qua. Quan trọng là ta phản ứng thế nào.”

Kết

Trên đây là 5 cuốn sách hay nhất về chủ nghĩa khắc kỷ, theo quan điểm của cá nhân Chanh. Hy vọng với những review ngắn gọn trong bài viết, bạn sẽ tìm được cho mình một cuốn sách về Stoicism phù hợp.

Nếu muốn chia sẻ điều gì với Chanh, bạn đừng quên bình luận bên dưới bài viết nha!